De Van Heukelomlaan

G.W. van Heukelom heeft een stempel gedrukt in de architectuur, én op Zuilen. Hij was de man die voor de Nederlandse Spoorwegen Hoofdgebouw 3 ontwierp (De Inktpot). Dit gebouw trekt tijdens Open Monumentendag grote aantallen bezoekers die zich verbazen over het prachtige ontwerp van het grootste bakstenen gebouw van Nederland.

Speciaal voor deze bouw – om verzekerd te zijn van de aanlevering van voldoende bakstenen – kocht Van Heukelom een steenfabriek op. Toen hij merkte dat die fabriek onvoldoende capaciteit had, kocht hij nóg een steenfabriek op, de aan de Kantonnaleweg te Zuilen staande steenfabriek ‘De Volharding’.

Veel minder bekend is dat alle deuren van De Inktpot geleverd werden door… Werkspoor!

Een markante bewoner van deze laan was ‘Dikke Willem’. Broodbezorger in de Geuzenwijk voor de Lubro bakkerij – nadat hij ook nog even bij Werkspoor had gewerkt. – Behalve in het brood van zijn werkgever handelde hij ook naar hartenlust in polshorloges en sieraden.

W. Jansen uit de Van Heukelomlaan 109.

Hij deed het goed, want met zijn omzet was de directie van Lubro altijd dik tevreden en aanmerking maken op zijn bijverdiensten met de horloges en de sieraden was er dan ook niet bij.

De omvang van Jansen is aan de andere bewoners van de Van Heukelomlaan niet voorbij gegaan: ‘Ja, Jansen, ja, dat weet ik nog wel. Die reed in een Mercedes, en als hij ingestapt was, hing die auto behoorlijk scheef [in de jaren zestig was Jansen enige tijd de dikste man van Nederland, en als zodanig te gast in het destijds zo populaire programma “Voor de Vuist Weg”, van Willem Duys]. Pas als zijn vrouw ook in was gestapt ging de auto weer een beetje in de normale stand.’

Zoon Wim Jansen beaamde het onmiddellijk en vulde er nog bij aan: ‘Vanwege zijn omvang moest de autostoel van mijn vader zóver naar achteren, dat hij niet meer bij de pedalen kon met zijn voeten. Daarvoor werden de pedalen verlengd.’

In de nieuw aangelegde straat ontbraken bomen. Juist in de Van Heukelomlaan worden die gemist, het plantsoen voor de deur – werd lange tijd de Van Heukelomlob genoemd en heet sinds enige jaren officieel Van Heulompark – mistte nog de aanplanting.

Aan de overkant van de Van Heukelomlaan, toen nog de W.J. Bossenbroekstraat, stond de noodschool van de Openbare Lagere School 7. Leerlingen van die school werden op Boomplantdag betrokken bij de nieuwe aanplant. De bomen zijn inmiddels gerooid, omdat zij plaats moesten maken voor de bouw van de moskee.

Op nummer 85 woonde de familie Keijzer, een gezin met 10 kinderen. Dochter José herinnert zich:

‘In de tijd dat wij er woonden, was een auto een niet alledaags vervoermiddel.

Onze lichtblauwe Renault 4 bleek tijdens de StraatReünie op 6 november 2016 in het Museum van Zuilen een herkenning te zijn van medebewoners in die tijd.

De achterbank was eruit gehaald en twee mooie klepbankjes waren achterin gemaakt, in de lengte geplaatst. Zo hadden we plek voor acht kinderen. Bovendien konden in de bankjes spullen worden gelegd. Een broertje, die klein van stuk was zat bij mijn moeder aan de voeten voorin.

Het tiende kind kwam veel later en zo hebben we een aantal jaren gereden naar verschillende vakantieadressen en familiebezoekjes.

De bankjes hebben nog jarenlang in de familie vele diensten bewezen, tijdens de vakanties konden ze ook zo in de tenten worden gezet en voilà we hadden weer een paar zitplaatsen erbij.’

‘Kinderen Keijzer (en anderen) aan de achterzijde van de Van Heukelomlaan’.

Leendert van Veldhuizen woonde op nummer 27 in de Van Heukelomlaan. Hij herinnert zich:

…‘Drie sportvelden naast elkaar voor onze deur, vrijelijk te betreden, waar we eindeloos voetbalden met hoopjes jassen als doelen. Voetballen met wie er was, ook met mensen met wie je eigenlijk ruzie had.

In de strenge winters begin jaren zestig maakten we ijsbaantjes op het gras met water uit de tuinslang tussen randen van sneeuw…’

Leendert showt u een vrij nieuw fenomeen dat ook werd toegepast in de flats van de Van Heukelomlaan: een intercominstallatie met deuropener, vanuit de hal te bedienen. Maar als je nog niet groot genoeg bent, heb je daar wel een krukje bij nodig natuurlijk.

 Meer weten over de Van Heukelomlaan en/of Zuilen: www.museumvanzuilen.nl

De Marnixlaan 2

Filips Marnix was Heer van St. Aldegonde, schrijver en dichter. Van hem wordt wel gezegd dat hij het Wilhelmus heeft geschreven, maar dit staat niet vast. Hij werd geboren in 1540 en overleed in 1598.

Om een beeld te krijgen van de geschiedenis van deze laan gebruiken we de Stratengids 1940, hierin staan per straat de huisnummers, de naam van de hoofdbewoner en zijn of haar beroep. In dat computerloze tijdperk, waren de gegevens gebaseerd op de periode 1938-’39. We lopen een denkbeeldige wandeling in deze periode over de Marnixlaan vanaf de Laan van Chartroise aan de oneven kant naar de Amsterdamsestraatweg.

De brede Marnixlaan was in het plan van het stedenbouwkundig ontwerp van Berlage en Holsboer bedoeld als onderdeel van eer rondweg om de stad. Door het ontbreken van een brug over de Vecht en een viaduct over het spoor bij de St.-Josephlaan was de Marnixlaan vooralsnog een rustige laan.

De Marnixlaan heeft dan nog de oude nummers. Omdat die nummers het bijna de hele Zuilense periode hebben uitgehouden, worden ze ook in deze beschrijving gebruikt, en waar nodig (als de gegevens bekend zijn) komt de huidige nummering erbij. De oude nummering wijkt soms sterk af met de huidige nummers. Deel 1 beschrijft een denkbeeldige wandeling aan de even zijde omstreeks 1940. Dit is Deel 2, een wandeling aan de oneven zijde.

We gaan op pad richting Amsterdamsestraatweg. Links van ons is grasveld. Op de hoek met de Laan van Chartroise staat nog een restant van het Kartuizerklooster ‘Nieuwlicht’.

Bij giftbrief van 24 februari 1392 schonk Aernout van Tricht, proost van de St.-Janskerk te Utrecht, een landgoed groot 20 morgen [een ‘morgen’ is een afstandsmaat: een stuk land waar men in één morgen omheen kan lopen], ‘Bloemendaal’ geheten, en gelegen buiten de Weerdpoort te Utrecht, om daarop een Kartuizerklooster te bouwen. In 1579 trokken de monniken zich terug en verspreidden zich over andere kloosters.

Op deze locatie werd vanaf 1940 een deel van het jeugdwerk van de Salvatorparochie in de Adriaan van Bergenstraat te Zuilen uitgevoerd.

Tot aan de Royaards van den Hamkade hadden we slechts uitzicht op de struikgewassen en bosschages langs de voetbalvelden van de voetbalverenigingen ‘Holland’ (Dos, Holland Stichtse Boys Combinatie (D.H.S.C.) en ‘H.M.S.’ Bij het laatste puntje van het sportterrein liepen we de grens met Zuilen over.

Op Marnixlaan 45 (oude nummering) kwamen we bij H. Steenma die hier een filiaal van een vishandel had. De eerstvolgende ondernemer aan deze kant van de Marnixlaan zat op nummer 31¹: het autobedrijf van B. van Zijl. Ernaast zat de kapsalon van J.J. Goeken die de opvolg(st)er was van ‘Maison Willy’. Aan de overkant kwamen we bij een winkel van de Coöperatie ‘Oostenburg’.

Doorgaand vonden we op nummer 21 het bloemenmagazijn van wed. C. van Dijk, terwijl daarnaast (op de nummers 15 tot 19) lampen en fietsen aangeschaft konden worden bij De Kampioen. Schoenmaker Van Londen kwam aan deze zijde op nummer 19 terecht. In 1932 zaten op nummer 15 de heren Rietveld met een handel in aardappelen, groenten en fruit.

Nóg eerder, in 1926, blijkt uit een advertentie dat Schulz en Van Heukelom op nummer 5 een kapsalon hadden.

En zo zijn we weer waar we begonnen: op de hoek met de Amsterdamsestraatweg.

De etalage van de winkel van schoenmaker Ab van Londen. De heer van Londen startte een schoenmakerij aan de Marnixlaan. Het is niet bekend op welk nummer. Na zijn huwelijk met Riek Arendse (21 oktober 1933) verhuisde hij naar het pand Marnixlaan 38f. Aan de straatzijde werd de schoenmakerij en aan de achterzijde de woning ingericht. In 1937 verhuisden zij naar de overkant en werden de panden 19 en 191 gehuurd. Het voorste gedeelte van dit perceel werd als winkel ingericht. De schoenmakerij was inmiddels uitgebreid met de verkoop van lederwaren: riemen, school- en boodschappentassen enzovoort. Achter de winkel was de werkplaats en het magazijn. De etalage is extra mooi in verband met een etalagewedstrijd die werd georganiseerd ter gelegenheid van de troonbestijging van koningin Juliana in 1948.

Meer weten over de Marnixlaan en/of Zuilen: www.museumvanzuilen.nl

Enkele exemplaren van de kalender 2019 te koop

Het Museum van Zuilen heeft een bijzondere kalender laten maken.Voor het stimuleren van de werving van donateurs is een kalender samengesteld die de donateurs M, L en Xl gratis krijgen.

We hebben er wat meer laten drukken en die exemplaren zijn te koop voor de liefhebber. Twaalf foto’s van winkels/winkeltjes/bedrijfjes in Zuilen.

Deze kalender kost slechts € 12,50 en voor verzendkosten binnen Nederland betaalt u € 3,00

Interesse? Maak het geld over op het rekeningnummer  rekeningnummer NL84 INGB 0004 2830 95 van de Stichting Museum van Zuilen onder vermelding ‘Kalender 2019’ en de kalender komt naar u toe.

Afhalen in het Museum van Zuilen kan natuurlijk ook, van woensdag tot en met zaterdag van 10 tot 17 uur.

Welkom op de Amsterdamsestraatweg 569 te Zuilen