De Adelboldstraat

Adelbold II (975-1026) was leerling van de kathedraalschool van bisschop Notger te Luik. Hij ontwikkelde zich in wiskunde en sterrenkunde en doceerde zelf in Luik en Lobbes. Hij correspondeerde met geleerden als Heriger van Lobbes en Gerbert van Aurillac, de latere paus Sylvester II. Hij was misschien ook werkzaam in de rijkskanselarij van keizer Hendrik II en was aartsdiaken van de Luikse Sint-Lambertuskathedraal voordat hij in 1010 benoemd werd tot bisschop van Utrecht.

Voor een beschrijving van de Adelboldstraat ‘van toen’ gaan we aan de wandel alsof het 1938-’39 is en lopen vanaf de St.-Winfridusstraat. Dit tijdspad is niet toevallig gekozen. We beschikken over een adressenbestand uit die tijd, dus kunnen we als we door deze straat lopen aangeven wie er woont of welke winkel er zat.

Veel winkels treffen we in deze straat niet. Nummer 7 huisvest de familie Klaasen. De heer Klaasen heeft een groothandel in horlogefournituren. – Het is jammer dat de heer Klaasen, die later verder gaat onder de naam Klaasen-Kreusen, verhuist naar de Amsterdamsestraatweg en nog later naar de Zadelstraat, hier niet meer zit. Heb zelf vele jaren horloges gerepareerd, dan is zo’n adres dichtbij huis wel makkelijk voor horlogeonderdelen. –

De familie Hoogenboom uit de Adelboldstraat 11 besloot mee te gaan met de rest van de familie. Men emigreerde (twintig man sterk) naar Australië: Voor de verplaatsing van deze 20 familieleden naar de haven werd een touringcar ingezet. Hoogenboom zelf was timmerman, doch meende in dat groeiend Australië betere kansen te hebben.

Op nummer 37 zit kruidenier M. Dammers. In zijn pand komt later een Nutsspaarbank te zitten.

Deze mensen gingen Zuilen verlaten, het werd ze hier te vol. 

Op de foto staat geheel rechts op het trottoir fotograaf Heidenis. In de deuropening van Adelboldstraat 9 staat de familie Neerrijnen. Die mevrouw in haar lichte jurk is onbekend, maar de vrouw naast haar in de deuropening is mevrouw Klaasen. Haar man heeft samen met de heer Kreusen een groothandel in horloge-fournituren. Rechts van de regenpijp zien we de familie Schoenmaker(s). De vrouw met het kindje (Toos) op haar arm is mevrouw van der Kaai, zij woont op nummer 52.

Van de kinderen zijn ook een aantal namen bekend. Zij zijn echter zo op een kluitje gezet, dat ‘aanwijzen wie waar staat’ bijna zeker een flop wordt. Daarom geef ik u alleen maar de namen die tot nu toe bekend zijn. We zien onder anderen: Wim Tukker, Martha van Eimeren, Jan Hogevest, Joop en Wim Schoenmaker, Joop Klaasen, mevrouw Moor staat ook tussen de kinderen, mevrouw Jenner met haar dochtertje op de arm, Marietje van Doorn, Dien Hoge(r)(n)vest, Lieda Moor, Tonnie van Neerrijnen (die zit!), Lies van der Kaai, Beppie van Doorn, Willie van Rijn en als laatste staat vermeld dat er ook nog een dochtertje van mevrouw Jenner bij staat.

 Meer weten over de Adelbolstraat en/of Zuilen: www.museumvanzuilen.nl

Oud Nieuws 17 november 1897

ZUILEN. Op de pannenfabriek van den heer W. Weener was het gisteren een feestdag, waarop Jan van Schoonhoven zijn gouden jubileum als werkman op genoemde fabriek vierde. Aan welverdiende blijken van belangstelling heeft het den man niet ontbroken; zoowel vele stoffelijke bewijzen van achting als tal van gelukwenschen waren zijn deel. Van de fabrikanten de heeren Weener en Zoons ontving hij o.a. een zeer schoonen sigarenkoker met zwaar goud beslag, waarop eene inscriptie was aangebracht.

Nog 3 broeders van bovengenoemde Van Schoonhoven zijn reeds tal van jaren bij den heer Weener werkzaam.

Fotobijschrift: Arbeiders van één van de Zuilense pannenfabrieken die we voor de fotograaf zien poseren. Zij hebben zelfs voor een feestelijk tintje gezorgd, gezien de bloemen op de voorgrond.

 

Oud Nieuws 15 november 1949

ZUILEN

GEEN STRAATFOTOGRAFEN EN… GEITEN MEER.

In de vergadering van de Raad komt aan de orde een voorstel om de Gezondheidsverordening te wijzigen in dier voege, dat het in de kom der gemeente verboden zal zijn, geiten te houden. Er bestaat reeds een verbodsbepaling t.o.v. het houden van varkens, doch als het voorstel wordt aangenomen, zullen geitenhouders hun beestjes moeten opruimen. B. en W. kunnen van dit verbod ontheffing verlenen tot wederopzegging en onder zodanige voorwaarde, als zij nodig achten in het belang der reinheid en tot wering van stank.

Ook is er een voorstel om te verbieden aan het publiek aan te bieden op of aan de openbare weg fotografische opnamen te maken tegen betaling. Alleen wanneer door B. en W. ontheffing van dit verbod wordt verleend, zal zulks onder bepaalde voorwaarden mogen geschieden. Dus geen straatfotografen meer.

Fotobijschrift: Kijk, dat van die geiten, daar kan ik me wat bij voorstellen, maar dat van die straatfotografen is niet gelukt. Dit is zo’n plaatje. Er kwam een fotograaf door de straat die van de daar ronddwalende kinderen een ‘staatsieportret’ maakte. Enige dagen later belde hij aan en bood de foto ‘van uw oogappeltje’ te koop aan. Bij weigering verscheurde hij ter plekke de foto. Zo ook deze, van Leen van den Heuvel. Die vond het zo erg, dat hij op zoek ging naar alle stukjes en die weer aan elkaar plakte. Éen stukje van de puzzel ontbreekt, maar hij heeft de foto al die jaren bewaard.

 

 

Oud Nieuws 11 november 1961

VEEL BELANGSTELLING ondervonden de heer F.W. Stroeve en mevrouw P. Stroeve-de Bruin, Bessemerlaan 87 in Zuilen, bij hun deze week gevierde gouden bruiloft. De heer Stroeve is 73 jaar, zijn vrouw 76 jaar. Er zijn 3 kinderen en 7 kleinkinderen. De heer Stroeve is metaalbewerker geweest: van zijn 19e jaar bij Werkspoor en de laatst 16 jaar voor zijn pensioen bij de Demka. In de klaverjasclub van de personeelsvereniging Demka is hij een populaire figuur.

 

Oud Nieuws 8 november 1934

TAXI VERLEENDE GEEN VOORRANG.

Chauffeur door de voorruit.

Op de kruising van Sweder van Zuylenweg en Daalsche Weg te Zuilen (Utrecht) is gisteren een taxi, die aan een van rechts komende auto geen voorrang verleende, met deze in botsing gekomen.

De bestuurder der taxi, J.J. H. uit Utrecht vloog door de voorruit. Vrij ernstig werd hij gewond en ter eerste verpleging bij dokter Cornelissen binnen gedragen. Later werd hij overgebracht naar de Rijksklinieken.

Fotobijschrift: Het is me al eerder overkomen, een bericht waar een foto bij hoort, maar dan blijkt dat de fotograaf met zijn rug naar het ongeluk heeft gestaan. Jammer. Maar dit is dus de locatie van het bovenstaande verhaal. Het stukje van de Daalseweg van de Sweder van Zuylenweg tot de F. Koolhovenstraat,  dat sinds september 1949 Edisonstraat wordt genoemd. Rechts Tjepkema (Tjeppie, of Wiepie in de volksmond). 

Oud Nieuws 5 november 1937

De ongelukken bij de „Demka”

Tot nog toe werd niet ingegrepen

(Van onzen correspondent)

Het zijn meestal maar korte berichten, waarin de burgerpers ernstige arbeidsongevallen vermeldt. Korte berichtgeving, zonder vermelding van oorzaken of omstandigheden van dergelijke ongevallen, heeft altijd de schijn van objectiviteit; Men spaart kool en geit.

In de loop van vijf a zes weken zijn er in de fabrieken der Staalgieterijen v.h. De Muinck Keizer „Demka” te Zuilen bij Utrecht, verscheidenen arbeidersongevallen geschied, waarvan twee met dodelijke afloop.

Over de oorzaken zwijgt de burgerpers, hoogstens gaf zij de lezing weer, die de directie wenste te geven. Opvallend is ook, dat de Arbeidsinspectie na elk ongeval aanwezig is, voorwerpen of machine-delen in beslag neemt, zonder dat men er ooit iets meer van verneemt.

„Het Volksdagblad” kan met een dergelijke berichtgeving niet volstaan en het is van belang, dat toestanden, zoals die op „Demka” heersen en die door sommigen als „barbaars” worden aangegeven, bekend te maken.

Maandenlang reeds, vooral sinds de opleving in de metaalindustrie, gebeuren er op de „Demka” meer of minder ernstige ongevallen. De vraag is hier gewettigd, of de Arbeidsinspectie wel het nodige doet, om de arbeiders te beschermen. Zes weken geleden verongelukten zes arbeiders bij het gieten van een achtersteven. De directie weet het ongeluk aan onvoorzichtigheid der arbeiders, maar wie als insider iets van het slaventempo, van het jagen en jachten der arbeiders op de „Demka” afweet, weet wel beter. Van de verongelukte arbeiders hoort of ziet men niets. Terwijl er toch bij waren die zeer ernstige gewond werden.

Niets veranderde.

Meermalen is de Arbeidsinspectie gewezen op de meer dan slechte verlichting op de (haven) terreinen, zonder resultaat echter. Totdat vier weken geleden een arbeider beide benen werden afgereden. Weer kwam de Arbeidsinspectie eraan te pas; weer echter tevergeefs. Tot op heden is er aan de slechte verlichting niets veranderd, noch heeft de Inspectie iets van zich laten horen.

Veertien dagen geleden, het gebeurde met het vervoer van de z.g. knuppels voor de walserij. Dit ongeval is absoluut te wijten aan misdadige roekeloosheid. Deze knuppels worden met een kraan gehesen, die een maximum draagkracht van twee ton heeft. Niettemin woog de last waarmede een dodelijk ongeluk gebeurde, vier ton. De staaldraad, die deze moest dragen was niet betrouwbaar gebleken en een dag voor het ongeval was hiervan aan den baas van de draadtrekkerij kennis gegeven, die niettegenstaande de onbetrouwbaarheid adviseerde met de draad verder te werken, met het noodlottige gevolg, dat de twee ton te zware last naar beneden stortte, toen de straaldraad afknapte en een 21-jarige jonge arbeider, enig zoon en kostwinnaar van een weduwe, verpletterd werd. Voor dit werk ontving de jongen de kapitale som van ƒ 16,- per week. De week waarin het ongeval plaats vond had de jongen juist een paar centen oververdiend, waarmede hij z’n moeder dacht te verrassen.

Helaas heeft dat niet zo mogen zijn. Het misdadige is echter nu, dat men den kraandrijver hiervan de schuld wil geven. Doch wie is anders de schuld, dan de directie en haar (Duitse) fascistische bazen, die de arbeiders tot het uiterste aandrijven? In dezelfde week kreeg een arbeider in de draadwalserij en -trekkerij een slag tegen het onderlichaam, waarvoor hij naar het ziekenhuis vervoerd moest worden. We herhalen, dat bij al deze ongevallen regelmatig de Arbeidsinspectie verschijnt, maar dat er nog nooit iets veranderd is.

Hebben de arbeiders dan geen recht, te weten, of de directie met hun leven speelt of niet?

 Fascistische propaganda!

De fabrieksterreur is grenzenloos. Gesprekken worden afgeluisterd en dit het ergst als de directie weet dat er nieuwe goedkope krachten voor haar klaar staan. Het minste verdachte woord is dan aanleiding tot ontslag. Een arbeider kreeg zijn ontslag omdat hij gezegd zou hebben „. . . .het socialisme”. De arbeider was in het geheel niet socialistisch gezind. Maar de volgende dag bleek wat de werkelijke grond voor zijn ontslag bleek. Zijn plaats werd namelijk ingenomen door een arbeider uit het Noorden van ons land, die tot nu toe slechts tien gulden had kunnen verdienen en nu voor enkele guldens meer naar Utrecht was gekomen.

Er zijn meer grieven. In de draadtrekkerij is iemand die openlijk, zonder dat hem noch door de directie, noch door de bazen iets in de weg gelegd wordt, propaganda maakt voor de N.S.B. en de arbeiders provoceert, vooral de modern georganiseerden. De baas van de transportafdeling, een fascist van het zuiverste water, heeft de gewoonte (en de kinderachtigheid) des avonds bij het uitgaan de arbeiders met een: „Houzee, kameraad” te groeten.

Er zou nog veel te schrijven zijn over ’t spionnagestelsel enz., maar we volstaan voorlopig met bovenstaand relaas. Laten we de arbeider voor hun leven vechten? Elk uur van de dag wordt hun leven bedreigd, terwijl de lonen schandalig zijn. Hier is een taak aanwezig voor de moderne bond.

 

Fotobijschrift: Gelukkig is Garage Vandervaart op de hoek Amsterdamsestraatweg-Muyskenweg paraat om u in geval van nood comfortabel naar het dichtsbijzijnde hospitaal te zoeven… 

 

Oud Nieuws 4 november 1960

Tafeltennisderbies vragen aandacht.

De twee derby’s in de overgangsklasse van de tafeltennis-competitie doen in belangrijkheid niet veel onder voor elkaar. Echter, bij Vriendenkring-Wilskracht vormen kampioenskansen de inzet, bij Wilskracht 2-UTTC doemt de laatste plaats op.

In de St.-Bonifaciusstraat zal Vriendenkring het zich als een eer rekenen Wilskracht één of twee punten afhandig te maken. Wij betwijfelen echter of Vriendenkring in staat zal zijn Wilskracht een eerste nederlaag toe te brengen. Het ligt in de lijn der verwachtingen dat Bertus Swart voor Wilskracht drie winstpartijen boekt. Dat is een belangrijke ruggesteun, waarschijnlijk voldoende voor de uiteindelijke overwinning.

Bij de Wilskracht-reserves zal een eerste overwinning lonken. Het wil ons echter voorkomen dat UTTC beneden zijn stand leeft. Hiervoor is wel een oorzaak aan te wijzen, nl. het gemis aan een goede derde speler. Dries en Broekman mogen is staat worden geacht de Wilskrachtreserves naar een nederlaag te spelen. Of wordt het een gelijk-spel.

Frans Smulders zal goed doen in de thuiswedstrijd (in zaal Croeselaan 16) HOC niet te onderschatten.

Fotobijschrift: Dit is de ruimte waar getafeltennisd werd, zoals in bovenstaand bericht gemeld is. De St.- Theresia meisjesschool en de St.- Ludgerus jongensschool te Zuilen deelden samen de gymzaal. Rondjes lopen onder toezicht van de gymleraar en zitvoetbal staan me hier het meest van bij. En natuurlijk ‘de reis om de wereld’. Dat was een gymles vlak voor de grote schoolvakantie, waarbij alle toestellen zo werden neergezet dat zij een lange sliert vormden. Zo moest je dan via de matten, paard, touwen, ringen enz.  naar het laatste onderdeel zien te komen. Ook toen al gold de regel, meedoen is belangrijker dan winnen. (Of heb ik dat zelf verzonnen omdat ik nooit won?)

 

Oud nieuws 3 november 1936

KIND DOOR HOLLEND PAARD GEDOOD.

Gisteravond heeft te Zuilen op den hoek van de Dr. Schaepmanstraat en de Forstmanstraat een doodelijk ongeluk plaats gevonden. Een vierjarige jongen was daar met een autoped aan het spelen, toen plotseling een op hol geslagen paard van een groentewagen den hoek kwam omgedraafd.

Het kind werd door het dier omvergeworpen en heeft daarbij waarschijnlijk een trap van een der hoeven tegen het hoofd gekregen. Kort nadien is het ventje overleden.

Fotobijschrift: Dit is dichtbij de plek des onheils. Het kruis is geen herinnering aan het slachtoffertje, maar een ‘missiekruis’, ter herinnering aan de missieweek.

 

Oud Nieuws 1 november 1943

FIJNE VLEESCHWAREN

steeds vers verkrijgbaar in de

Tijdgeest Slagerijen

Croeselaan 393 – Tel. 10468. Twijnstraat 62 – Tel. 18057. Mr. Sickeszlaan 18 – Tele-foon 14897. Bilderdijkstr. 9a Telef. 12932. Amsterd.str.-weg 225 – 17317. Weth. D.M. Plompstraat 51 Telef. 17874

De Adriaan Mulderstraat in het tuindorp Mariëndaal in Zuilen op een zonovergoten dag. Rechts op de hoek van de Wethouder D.M. Plompstraat zit slagerij ‘De Tijdgeest’ van de heer Vos. Het is geen autoloze zondag, er waren gewoon nog maar weinig mensen met een auto. (Met een fiets waren er wel meer, en die konden zoals u ziet gewoon midden op straat een praatje maken.)

 

Oud Nieuws 30 oktober 1897

ZUILEN. Het werk op de pan- en steenfabriek is voor dit seizoen weer geëindigd. Er is veel goed gemaakt en de prijzen zijn niet slecht te noemen. Ook de aftrek was niet gering en ook thans nog wordt er veel afgescheept. Een gevolg hiervan is, dat de fabrieken thans niet volgepropt met gemaakt goed zitten, wat gedurende de laatste jaren, met uitzondering van het voorgaande jaar, steeds het geval was.