De St.-Bonifaciusstraat

Bonifacius, geboortenaam: Wynfreth (Winfried) werd geboren nabij Exeter in Zuidwest-Engeland, in 672 of 675 en gedood bij Dokkum op 5 juni 754, maar dat kan ook 755 zijn.

Voor een beschrijving van de St.-Bonifaciusstraat ‘van toen’ gaan we aan de wandel alsof het 1938-’39 is en lopen vanaf de Amsterdamsestraatweg. Dit tijdspad is niet toevallig gekozen. We beschikken over een adressenbestand uit die tijd, dus kunnen we als we door deze straat lopen precies zeggen wie er woont of welke winkel er zit.

De straat loopt niet helemaal haaks op de Amsterdamsestraatweg. Dat heeft een oorzaak. De kavels in deze regio lopen namelijk niet haaks op de, ‘pas’ 200 jaar oude Amsterdamsestraatweg, maar op de al veel eerder aanwezige Daalseweg.

– Het gedeelte van de Daalseweg van de Sweder van Zuylenweg tot de F. Koolhovenstraat werd door het Zuilense gemeentebestuur per september 1949 omgedoopt in Edisonstraat. – Al voordat we de straat instappen zien we op de linkerhoek de showroom van Garage A.J. Raassink die de garages van zijn Ford-auto’s in de St.-Bonifaciusstraat heeft.

A.J. Raassink adverteerde in 1931 met ‘A.J. Raassink Garage Utrecht, telefoon 14726, Amsterdamsche-straatweg 565 Official Service Ford Dealer. Verhuurinrichting Stalling. Reparatie-inrichting voor automobielen – motoren – rijwielen – benzine – olie – banden – accessoires’.

Op de andere hoek vinden we de winkel van M.C.W. van Odijk, die onder de naam ‘Rico’, handelt in manufacturen. De manufacturenhandel ‘Rico’ ging een lange geschiedenis tegemoet. Pas in 1977 kwamen de bordjes ‘opheffingsuitverkoop’ in de etalage.

We gaan terug naar de even kant van de straat. Voorbij de garage was in 1938-’39 de modelmakerij van de heer Leeman. Later vestigde op dit adres Den Daas zijn isolatiebedrijf, en nog later (in de Utrechtse tijd) vonden we hier de heer Wisselo met zijn constructiebedrijf.

Naast Leeman komen we bij het tegelzettersbedrijf van Van Dongen. Hij is de man die onder andere de wanden achter het altaar in de St.-Ludgeruskerk van een mozaïek voorzag.

Op de hoek bij de St.-Willibrordusstraat zit een van de vele melk‘boeren’ van Zuilen. De winkel wordt gerund door het echtpaar Van Schaik, waarbij (gewoontegetrouw) mevrouw Van Schaik de winkel draait, terwijl haar man de melk uitvent in de wijk. Ook deze winkel groeit uit tot een kruidenierswinkel, een ‘mini Albert Heijn’.

Aan de linkerkant van de straat zien we net de muur langs de speelplaats van de r.k. Fröbelschool waarvan de ingang om de hoek gevestigd is, in de St.-Willibrordusstraat.

Als we daarna deze straat oversteken dan hebben we aan deze even kant van de St.-Bonifaciusstraat achtereenvolgens de speelplaats van de r.k. St.-Theresiaschool (meisjes) de gymnastiekzaal en de r.k. St.-Ludgerusschool (jongens).

De St.-Ludgerusschool werd in 1982 afgebroken en vanaf 1983 konden de leerlingen (de jongens en meisjes samen) in een geheel nieuw gebouw de lessen volgen. De school heeft dan ook een aan de tijd aangepaste naamsverandering ondergaan. Het werd de Ludgerschool.

Voorbij de school staan nog enkele huizen en (op nummer 16) een pakhuis. Vermeldenswaard is nog dat de woning nummer 10 – volgens een koopacte van notaris Mr. R.A. de Wijs – in 1969 verkocht werd door de in Nederland zeer bekende auteur Godfried J.A. Bomans.

De oneven kant van deze straat bestaat vanaf de St.-Willibrordusstraat geheel uit woningen.

Dit is een foto van een ansichtkaart, die te koop werd aangeboden voor 10 cent. De achterzijde was voorzien van een stempel:

‘St. Ludgerus Bibliotheek in de Noodkerk.

Geopend:

’s Zondags 12¼ – 1¼ en vanaf 29/9/’23

ook ’s Woensdags 7 – 8 uur en ook in Mei

Woensdags 8¼ – 9 uur

Bevat + 1500 boeken! Ruime keuze Jeugdlectuur!’

 Meer weten over de St.-Bonifaciusstraat en/of Zuilen: www.museumvanzuilen.nl

De St.-Ludgerusstraat

Voor een beschrijving van de St.-Ludgerusstraat ‘van toen’ gaan we aan de wandel alsof het 1938-’39 is en lopen vanaf de Amsterdamsestraatweg.

De St.-Ludgerusstraat staat bijna haaks op de Amsterdamsestraatweg. Die ‘schuine’ aanloop is het gevolg van de kavels zoals die al lang geleden werden vastgesteld. Heel lang geleden, al voor de aanleg van de Amsterdamsestraatweg die september 1813 gereedkwam. Tot dan was dé verbindingsweg tussen Utrecht en Amsterdam de Daalseweg (waarvan een deel sinds september 1949 Edisonstraat heet). De kavels staan haaks op de Daalseweg.

De St.-Ludgerusstraat loopt in 1938-’39 pal naast de gelijknamige kerk die in 1977 gesloopt werd.

Als we de straat vanaf de Amsterdamsestraatweg in wandelen, valt aan de rechterkant de St.-Ludgeruskerk natuurlijk het meeste op.

Deze ‘Dom van Zuilen’ was een ontwerp van architect Te Riele en werd maandag 11 augustus 1924 ingewijd door Mgr. Van de Wetering, aartsbisschop van het bisdom Utrecht.


De St.-Ludgeruskerk met links de pastorie. Beiden werden vanwege het teruglopend aantal parochianen en (daardoor) te hoge onderhoudskosten in 1977 gesloopt.

Op de andere hoek bij de Amsterdamsestraatweg vinden we de winkel van Röben. Dit pand staat al een tijd aan de Amsterdamsestraatweg. In een door pastoor Schilte geschreven verslag van begin jaren twintig van de vorige eeuw memoreert hij dat hij op een van zijn wandelingen door Elinkwijk op het idee kwam een viertal winkels met hoekhuizen te bouwen op de hoek van de Amsterdamsestraatweg en de St.-Ludgerusstraat. Die grond was door de kerk aangekocht en in de woning op de hoek vestigde hij zijn eerste pastorie. Later zou deze woning nog dienstdoen als tijdelijk klooster voor de zusters die door pastoor Schilte naar Zuilen werden gehaald voor het onderwijs op de scholen.

Nadat de zusters dit pand verlieten omdat hun eigen klooster gereed was, hing de heer van Eijndthoven boven de deur een bordje met de tekst: ’t Aldeklester (Limburgs voor ‘Het oude klooster’. Net voorbij het poortje dat de afscheiding vormt met het pand van Röben staat de werkplaats van Van Kilsdonk die hier fietsen en kachels maakt.

Voorbij de kerk staat het klooster van de congregatie ‘Zusters van de Goddelijke Voorzienigheid’. Hierin wonen voornamelijk zusters die lesgeven op de fröbelschool en de rooms-katholieke meisjesschool ‘St.-Theresia’ in de St.-Willibrordusstraat. Op de hoek met deze laatstgenoemde straat vinden we de ingang van het klooster.

De grote kerk, het klooster, de scholen, gymzaal, enz. werd allemaal gerealiseerd door (bouw)pastoor G.B.W. Schilte die op 16 april 1933 is overleden. Pastoor Schilte had voor zijn parochianen een verrassing in petto: in zijn testament bepaalde hij dat van zijn erfenis een nieuw parochiehuis moest worden gebouwd.

Dit nieuwe parochiehuis kreeg de naam van deze weldoener: het ‘Pastoor Schiltehuis’.

In de jaren 1960-1970 krijgt het Pastoor Schiltehuis regionale faam. Door het optreden van de grote verscheidenheid aan ‘beatbands’ tijdens ‘instuifavonden’ groeit het Pastoor Schiltehuis uit tot hét beatcentrum van de regio. Het zijn soms bands die hun oorsprong vinden in de onmiddellijke omgeving. Een van de eerste bands die tijdens zo’n instuif optraden is The Jugglers. Ook de Golden Earring, Willy en Willeke Alberti, Lou Bandy, Unit Gloria en vele, vele anderen stonden hier op het podium.

Uitzicht vanaf de St.-Ludgeruskerktoren. Links is de St.-Ludgerusstraat. Het dak waarop de schaduw van de toren valt is van het klooster en de trapgevel midden voor is van het in 1979 afgebrande Pastoor Schiltehuis.

Meer weten over de Prinses Irenelaan en/of Zuilen: www.museumvanzuilen.nl

Volksonderwijs in het Pastoor Schiltehuis (in 1937)

Na Utrecht en Maarssen kon Zuilen natuurlijk niet achterblijven en ontstond ook hier een afdeling Volksonderwijs. Het Utrechts Nieuwsblad schreef op 24 februari 1937 over de bijeenkomst in het Pastoor Schiltehuis:

Het volksonderwijs in Zuilen

——

Zeer geslaagde avond waarbij tegenwoordig wethouder N.A. Zachte.

ZUILEN, 24 Febr. – Aan de uitnoodiging van de afd. Zuilen van Volksonderwijs tot het bijwonen van een gezelligen avond hadden ongeveer 400 personen een gevolg gegeven, die de zaal van het Pastoor Schiltehuis bijna geheel vulden.

Ongeveer 8 uur heette de voorzitter, de heer J. Meijer, allen hartelijk welkom, in het bijzonder de afgevaardigden van de zuster-organisaties uit Utrecht en Maarssen, benevens wethouder N.A. Zachte en de raadsleden K. Kievit en Venema. Na de medewerkenden aan den avond eveneens welkom en reeds bij voorbaat bedankt te hebben, sprak hij de hoop uit, dat de avond voordeel moge opleveren voor de Vereeniging en voor het volksonderwijs, opwekkend zich aan te sluiten bij degenen, die de deuren van de scholen openhouden voor ieder kind.

Na dit openingswoord bracht de toneelgroep van den Alg. Bond van Handels- en Kantoorbedienden al direct gezelligheid door de opvoering van het driebedrijvig toneelspel “Geen dubbeltjes in zijn zak.” De spelers en speelsters waren dezen avond wel buitengewoon goed op dreef en oogstten een ten volle verdiende waardeering van ’t publiek.

De snel-tekenaar, de heer N. van Zalingen, maakte al teekenend en pratend een geduchte reclame voor het volksonderwijs. Zijn snelheid in het teekenen was verbazingwekkend.

Als geheel een zeer geslaagde avond, waaraan het trio Koetsier muzikale medewerking verleende.

Janus Tulp

tot mijn spijt kan ik u geen foto tonen van de in het knipsel genoemde toneeluitvoering. Wél een van prcies twee jaar eerder: het decor is in latere jaren nog vele malen van pas gekomen, maar hiervoor werd het gemaakt: in verband met een toneeluitvoering van de Jonge Werkman, die op 24 februari 1935 het publiek in het Pastoor Schiltehuis vermaakte met de toneelvoorstelling van “Janus Tulp”. Links staat “kapper” A. van Dort zijn cliënt te scheren. Fraai gedecoreerd: reclameborden van de Vergulde Hand. En wat te denken van de gewijzigde prijslijst: Scheeren 10 ct. Trouwens, knippen kostte op dit podium slechts 20 ct.! (Kinderen 10 ct., maar dat konden ze op dit podium wel aanbieden, want die speelden toch niet mee!)

 

Oud Nieuws 15 december 1954

Goed nieuws van Sint

Verschillende mededelingen zijn reeds gedaan over het bezoek van Sint Nicolaas en zijn knechten aan onze stad, waaruit men kan afleiden, dat het drukke dagen voor dit gezelschap zullen worden. Utrecht-Noord zal de Sint op Zaterdag 27 November begroeten, als hij des middags 3 uur aankomt in het Merwedekanaal bij de Demka. Een rondgang door de Wijk volgt daarna. Op 15 December zal de Goedheiligman afscheid nemen van de kinderen in het Pastoor Schiltehuis. Dan wordt opgevoerd “Sprookjesland”, een alleraardigste kinder-operette.

Maandag 29 November zal de Sint de gast zijn van “Volksbelang”, en een rondgang door die wijk maken.

Om 19 uur wordt vertrokken vanaf de Marnixlaan, en vervolgens de J.S. de Rijksstraat, Adr. v. Bergenstraat, Burg. van Tuyllkade, De Lessepsstraat, Swammerdamstraat, Willibrordusstr., Sweder van Zuylenweg, v. Egmontkade, R. v.d. Hamkade, Ahornstr., Omloop, Laan van Chartroise, Ondiep, Nieuwlichtstraat en Marnixlaan. De besturen van de diverse verenigingen zullen een grote optocht formeren en de Sint en zijn gevolg begeleiden.

Fotobijschrift: ‘een cast die heeft opgetreden op het toneel van het Pastoor Schiltehuis’, het is niet zeker of dit ook de groep uit bovenstaand artikel is. Het lijkt wel een sprookje… (maar het verhaal gaat natuurlijk over de Sint die op  15 december nog actief is!)

 

Oud Nieuws 14 december 1966

beatclubs onder de loep

ART 66, gevestigd in het Pastoor Schiltehuis, Willibrordusstraat, Utrecht. De zaal: groot (kan 500 man bergen), bioskoopklapstoeltjes langs de kant, lange houten tafels. Doet denken aan het A’dams Rembrandttheater. Kortom, een goede plek om te beaten zonder onmiddellijk grote vernielingen te veroorzaken. Frappant: stemmige muurschilderingen van religieuze aard en gekruisigde Jezus boven het toneel. Behalve frisdranken en pils worden ook rollen snoep, chips en andere nijen verkocht. Dagen: vrijdag- en zondagavond. In het algemeen spelen er goede, vaak bekende groepen (soms onder auspiciën van Jacques Senf). Zo hoorden wij er Tee Set, Q 65, Earrings, Bintangs. Publiek: deels dansers, deels luisterenden, die zich opstellen voor het toneel waarop de groep zich bevindt. Leeftijd: 14-20. Redelijke entreeprijs. Een acht.

Fotobijschrift: …’stemmige muurschilderingen van religieuze aard’… De heer Van den Hout heeft er zich met hart en ziel aan gewijd. Maar wie heeft goeie foto’s van die prachtige muurschilderingen? De vier jaargetijden?