Op 11 december 2025 overleed de heer John Fentener van Vlissingen. Het Museum van Zuilen bewaart mooie herinneringen aan hem.
Voor de opening van het museum op de nieuwe locatie op 26 juni 20 vroegen we hem een welkomstwoordje te spreken. Dat deed hij met plezier.
(Het idee om dit als hologram te realiseren is jammer genoeg niet goed gelukt.)
De hele tekst de hij sprak was:
Welkom in het Museum van Zuilen.
We staan hier in de Werkspoorfabriek en nemen u mee in de rijke geschiedenis van Nieuw-Zuilen. Werkspoor N.V. werd, zeven generaties terug, in 1827, opgericht door mijn voorvader Paul Fentener van Vlissingen en Abraham Dudok van Heel met steun van Koning Willem I.
Werkspoor, de verkorte en later de officiële handelsnaam van de Koninklijke Nederlandsche Fabriek van Werktuigen en Spoorwegmaterieel. Een Nederlandse machinefabriek, bekend om stoommachines, motoren en rollend materieel. Het Amsterdamse bedrijf groeide enorm door een stroom aan orders niet alleen uit Nederland, maar ook vanuit het buitenland.
Daarom verplaatste Werkspoor, meer dan 100 jaar geleden, in 1912, belangrijke onderdelen van de fabriek vanuit Amsterdam naar Zuilen. Het aangekochte terrein was meer dan dertig hectare groot.
Aan het toenmalige Merwedekanaal kwam de vestiging Utrecht, met ruimte voor een eigen insteekhaven voor materiaalaanvoer, diverse fabrieksgebouwen en werven. De afdelingen Houtbewerking en IJzerbewerking werden volledig overgebracht van Amsterdam naar Utrecht, inclusief meeverhuizend personeel.
De vestiging Utrecht startte tussen 1914 en 1916 met de productie van spoorwagons, treinen en trams, de fabricage van ijzeren bruggen en ijzerconstructies. Voor de medewerkers kwamen huizen in het nieuwe Elinkwijk en Zuilen. Werkspoor liet Zuilen groeien van nog geen 1.000 inwoners in 1913 naar ruim 26.000 inwoners op het moment van annexatie.
En ruim veertig jaar na de sluiting van de Werkspoorfabriek, in 1983, heeft vrijwel iedereen in Nederland, onbewust, dagelijks nog te maken met de producten van Werkspoor. Of u nu rijdt over een door Werkspoor gebouwde brug, de Euromast bezoekt, een wereldbekende chocoladereep eet… Of als u tankt; waarschijnlijk bouwde Werkspoor de raffinaderij.
Het Nederlands ondernemerschap leeft voort in de Werkspoorfabriek. Een plek voor innovatie en creatie, toen en nu.
Op de foto staat – toen nog – burgemeester J. van Zanen te kijken en te luisteren naar het welkomstwoord.
