De Franklinstraat

De Amerikaan Benjamin Franklin leefde van 1706 tot 1790. In dit wijkje met straatnamen van uitvinders kreeg hij een plaats omdat hij als onderzoeker van het verschijnsel elektriciteit onder andere de bliksemafleider uitvond.

De Oude Bouw

Door de komst van de Wagon- en Bruggenfabriek Werkspoor en de Staalfabrieken van Demka aan het begin van de twintigste eeuw, ontstond een grote behoefte aan woningen in de omgeving van de beide fabrieken. Vrijwel gelijk met de bouw van de wijk ‘Elinkwijk’ aan de andere kant van de Amsterdamsestraatweg, bouwde woningbouwvereniging ‘Zuilen’ haar eerste complex, met de De Lessepsstraat als hoofdstraat. De straten in deze wijk werden net als aan de andere kant ook genoemd naar uitvinders. Het Complex 1 van deze woningbouwvereniging werd ontworpen door architect Ph.J. Hamers. Na het gereedkomen van complex 2 (’t Zand) werd dit complex niet de ‘Lessepsbuurt’ genoemd, maar kreeg het de Geuzennaam ‘De Oude Bouw’.

De Franklinstraat

In deze Franklinstraat komen we geen winkels tegen. Het zijn uitsluitend keurige woningen waarvan een aantal voorzien werd van een ‘klompenhokje’ voor het huis: de voordeur werd wat naar voren gebouwd, in de ruimte achter de deur werden de klompen gezet.

In de Franklinstraat werd wel Zuilense geschiedenis geschreven! Op nummer 15 werd (volgens Jaap Post) de eerste tweeling van Nieuw-Zuilen geboren: Geert Gijs en Jaap Post.

Het enige verhaal waarover het Museum van Zuilen tot nu toe beschikt – en waarin de Franklinstraat geen belangrijke rol speelt – vertelde Jaap Post. ‘Er kwamen buitenlandse mensen wonen, een moeder en een dochtertje, die heetten v. L. Zij kwamen volgens zeggen uit België. De moeder had altijd een lapje op haar neus. Mijn ouders vertelden dan, dat die vrouw melaatsheids-aandoeningen had.’

Franklinstraat 26 was het adres van de familie F.G. van Esseveld. De heer van Esseveld was bankwerker maar in de crisisjaren ventte hij in Zuilen groenten die hij ook zelf geteeld had.

Franklinstraat 32 was het adres van de familie Lamme. De heer en mevrouw Lamme kregen twee zoons die later in Zuilen grote bekendheid genoten. Zoon Jaap had voor het raam in de Franklinstraat al boekjes staan die hij te koop aanbood. Zo is de ‘Leesbibliotheek, Kantoorboekhandel Lamme’ (later uitgegroeid tot drukkerij ‘Elinkwijk’ aan de Amsterdamsestraatweg) op dit adres van start gegaan.

Zoon Freek begon een slagerij op de hoek van de Edisonstraat en de De Lessepsstraat.

Toegegeven, het is niet veel. Maar mogelijk komt u met betere verhalen over bewoners van de Franklinstraat. Het Museum van Zuilen schrijft ze graag voor u op. Of, nog beter: u kunt ze komen vertellen in het museum, dan nemen we uw herinnering direct op, de microfoon staat klaar.

De Franklinstraat, omstreeks 1918. Links staat mevrouw Van Dijk met haar kinderen. In het midden staat mevrouw Post. Zij woonde op nummer 15. Wie helemaal achteraan staan is onbekend. Links op de voorgrond ziet u duidelijk de uitbouw die men indertijd speciaal bedoelde als ‘klompenhokje’: de ruimte waar men zijn klompen uittrok. Het huis betrad men op kousenvoeten.

 

Meer weten over de Franklinstraat en/of Zuilen: www.museumvanzuilen.nl

100 jaar De Oude Bouw

Nieuw op onze nieuwe site: 100 jaar De Oude Bouw

In 1916 – honderd jaar gelden dus – betrokken de eerste bewoners hun huizen die gebouwd werden door Woningbouwvereniging ‘Zuilen’ (later opgegaan in het huidige Mitros).

De medewerkers van woningbouwvereniging Zuilen stellen zich aan u voor, staande voor de directiekeet, achter een rij wuivende palmen. Zij kwamen samen voor een heuglijk feit: het leggen van de eerste steen van het eerste complex dat voor deze woningbouwvereniging gebouwd gaat worden. Het wordt een complex van maar liefst 368 woningen en dat is wel iets om trots op te zijn. De sigaar was erg in trek zo te zien. Ook een hoed hoorde er duidelijk bij, maar hield je die nu op of deed je die af? De heren in het midden zijn er wel uitgekomen, de rest weet het nog niet. Toch drukte de fotograaf (de heer M. Knap van de Heerenweg 5 te Utrecht) maar af.

De medewerkers van woningbouwvereniging Zuilen stellen zich aan u voor, staande voor de directiekeet, achter een rij wuivende palmen. Zij kwamen samen voor een heuglijk feit: het leggen van de eerste steen van het eerste complex dat voor deze woningbouwvereniging gebouwd gaat worden.

 

Het betreft de huizen aan de De Lessepsstraat, Marconistraat, Westinghousestraat, Franklinstraat, Galvanistraat, Swammerdamstraat en stukjes van de Amsterdamsestraatweg en Edisonstraat. Natuurlijk werden de meeste woningen in gebruik genomen door de werknemers van de twee grote fabrieken die kort daarvoor naar Zuilen waren verhuisd: Werkspoor en Demka.

Het was – samen met de woningen die aan de andere kant van de Amsterdamsestraatweg gebouwd werden door de ‘N.V. Bouwvereniging Elinkwijk’ – de aanzet tot de groei van Zuilen van ruim 900 inwoners in 1916 tot ruim 26.000 inwoners op het moment van de annexatie per 1 januari 1954.

Deze mijlpaal, de ingebruikname van de eerste woningen van Nieuw-Zuilen willen we graag extra onder de aandacht brengen. Onze vernieuwde site hebben we daarom voorzien van een extra pagina, waarin we alle straten – en de ons bekende verhalen over die straten – van die 100 jaar Oude Bouw aan u voorstellen.

 

Inleiding, woningbouw in Zuilen

Woningbouwvereniging ‘Zuilen’

Ferdinand Marie de Lesseps

Guglielmo Marconi

George Westinghouse

Benjamin Franklin

Luigi Galvani

Jan Swammerdam

Thomas Alva Edison

De Oude Bouw aan de Amsterdamsestraatweg

De Oude Bouw aan de Amsterdamsestraatweg tijdens de Tweede Wereldoorlog

Nederlands-Indiëgangers uit de Oude Bouw

Dagboekfragmenten van Jacobus van Zuilen

Namenlijstje van De Oude Bouw